بسازید، سپس بشکنید؛ ایده‌ای ساده برای خلق جذابیت در پوستر
یکی از ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین روش‌ها برای ایجاد جذابیت بصری در یک پوستر، ایجاد ریتم و سپس شکستن آن است.
مغز انسان به‌طور طبیعی به دنبال الگوها و نظم‌های تکرار شونده می‌گردد. وقتی یک عنصر بصری را چندین بار و با نظم مشخص در یک ترکیب تکرار می‌کنیم، چشم مخاطب به‌تدریج با این الگو همراه می‌شود. اما درست در جایی که این نظم را آگاهانه برهم می‌زنیم، توجه مخاطب به آن نقطه جلب می‌شود.
به زبان ساده:
اول یک الگو بسازید، سپس آن را بشکنید.
این تکنیک می‌تواند یکی از ساده‌ترین ابزارها برای پیدا کردن نقطه‌ی تأکید در طراحی باشد؛ بدون اینکه لازم باشد از عناصر پیچیده یا افکت‌های متعدد استفاده کنیم.
ریتم بصری چیست؟
فرض کنید یک شیء مرتبط با موضوع پوستر را انتخاب کرده‌اید و آن را بارها در ترکیب‌بندی خود تکرار می‌کنید. تکرار این عنصر می‌تواند ریتمی منظم ایجاد کند؛ اما اگر در بخشی از این نظم تغییری ایجاد کنید، همان تغییر به نقطه‌ای تبدیل می‌شود که چشم مخاطب سریع‌تر آن را پیدا می‌کند.
برای مثال، اگر چندین عنصر کاملاً مشابه داشته باشیم و تنها یکی از آن‌ها متفاوت باشد، مخاطب ناخودآگاه به دنبال همان عنصر متفاوت می‌گردد.
این تفاوت می‌تواند بسیار ساده باشد:
- تغییر شکل
- تغییر اندازه
- تغییر جهت
- تغییر رنگ
- حذف یک عنصر
- اضافه شدن یک عنصر
- یا حتی تغییر موقعیت
گاهی همین تغییر کوچک، تمام جذابیت یک پوستر را ایجاد می‌کند.
شکستن ریتم؛ فرصتی برای چیدمان
نکته‌ی مهم‌تر این است که محل شکستن ریتم می‌تواند یکی از بهترین نقاط برای قرار دادن اطلاعات اصلی پوستر باشد.
عنوان، پیام اصلی، لوگو یا هر عنصر مهم دیگری را می‌توان در نزدیکی نقطه‌ای قرار داد که نظم بصری شکسته می‌شود. دلیل آن ساده است: چشم مخاطب معمولاً سریع‌تر از سایر قسمت‌ها متوجه این ناهماهنگی می‌شود.
در واقع، شما بدون اینکه مخاطب را مجبور کنید، مسیر نگاه او را تا حدی هدایت می‌کنید.
این همان جایی است که ایده‌یابی و طراحی به یکدیگر می‌رسند.
حالا تمرین کنیم
برای درک بهتر این ایده، چند تمرین ساده را امتحان کنید. در هر تمرین، ابتدا یک الگوی مشخص بسازید و سپس تنها یک یا چند مورد از آن را تغییر دهید.
۱. چشم‌ها
پوستر را با چشم‌های بسته پر کنید. سبک تصویرسازی اهمیتی ندارد؛ می‌توانید از چشم‌های واقع‌گرایانه، تصویرسازی یا وکتور استفاده کنید.
همه‌ی چشم‌ها بسته باشند، به‌جز دو چشم.
حالا ببینید نگاه مخاطب چگونه به‌صورت ناخودآگاه به سمت همان دو چشم متفاوت کشیده می‌شود.
۲. قاشق‌ها
پوستر را از تعداد زیادی قاشق پر کنید و در میان آن‌ها فقط یک چنگال قرار دهید.
بدون استفاده از هیچ عنصر اضافی، همان چنگال می‌تواند تبدیل به نقطه‌ی تمرکز ترکیب شود.
۳. دکمه‌های لباس
تعدادی دکمه را تصور کنید که روی یک لباس قرار گرفته‌اند. همه‌ی دکمه‌ها بسته هستند، به‌جز یک دکمه.
همین یک تفاوت کوچک، می‌تواند یک ایده‌ی بصری جذاب برای پوستر ایجاد کند.
۴. درهای بسته
چندین درِ بسته را در ترکیب‌بندی قرار دهید و تنها یکی از آن‌ها را باز بگذارید.
اینجا علاوه بر شکستن ریتم، می‌توانید از مفهوم «درِ باز» برای انتقال پیام‌هایی مانند فرصت، انتخاب، شروع یا کشف استفاده کنید.
---
اما ایده‌ها به همین‌جا ختم نمی‌شوند
این تمرین را می‌توان تقریباً با هر موضوعی اجرا کرد.
برای مثال:
- چندین چراغ خاموش و تنها یک چراغ روشن
- چند مداد تراشیده و یک مداد نتراشیده
- چند کتاب بسته و یک کتاب باز
- چند انسان که به یک جهت نگاه می‌کنند و یک نفر در جهت مخالف
- چند پنجره‌ی روشن و یک پنجره‌ی خاموش
- چند پرنده در یک جهت و یک پرنده در جهت مخالف
- چند فلش که به یک سمت اشاره می‌کنند و یکی در جهت مخالف
مهم نیست موضوع چیست؛ اصل ایده این است:
یک نظم قابل تشخیص ایجاد کنید و سپس در نقطه‌ای مشخص، آن نظم را آگاهانه بشکنید.
---
گاهی یک «کمبود» از یک «اضافه» جذاب‌تر است
برای نمونه، تصور کنید تصویر چند چهارپایه را در یک پوستر قرار داده‌اید؛ اما یکی از آن‌ها یک پایه کم دارد.
همین جای خالی می‌تواند تبدیل به یک عنصر مهم در طراحی شود. حتی می‌توانید از همین فضای خالی برای قرار دادن عنوان یا پیام اصلی استفاده کنید.
در چنین حالتی، طراحی فقط یک تصویر نیست؛ بلکه خودِ ایده و چیدمان عناصر با یکدیگر صحبت می‌کنند.
این نکته یکی از اصول مهم در ایده‌یابی است:
گاهی برای جذاب‌تر کردن یک طرح، لازم نیست چیزی به آن اضافه کنیم؛ کافی است چیزی را حذف کنیم یا جای خالی ایجاد کنیم.
---
تمرین بعدی شما چیست؟
از اطراف خودتان یک شیء ساده انتخاب کنید.
مثلاً:
لیوان، صندلی، کلید، ساعت، کتاب، کفش یا هر چیز دیگری.
حالا آن را چندین بار تکرار کنید و یک الگوی منظم بسازید.
در مرحله‌ی بعد، فقط یک چیز را تغییر دهید.
یک مورد را حذف کنید، یکی را بچرخانید، یکی را باز کنید، رنگ یکی را تغییر دهید یا حتی جای یکی را خالی بگذارید.
سپس از خودتان بپرسید:
آیا همین تغییر کوچک می‌تواند ایده‌ی اصلی پوستر من باشد؟
اگر پاسخ مثبت است، شما عملاً از یک عنصر ساده به یک ایده‌ی طراحی رسیده‌اید.
---
در طراحی، همیشه بیشتر بهتر نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که برای جذاب‌تر کردن یک پوستر، عناصر بیشتری به آن اضافه کنیم؛ رنگ‌های بیشتر، تصاویر بیشتر، افکت‌های بیشتر و جزئیات بیشتر.
اما گاهی جذابیت دقیقاً از جایی شکل می‌گیرد که نظم، سادگی و یک تفاوت کوچک در کنار هم قرار می‌گیرند.
یک پوستر لازم نیست شلوغ باشد تا دیده شود.
گاهی کافی است مخاطب یک الگوی ساده را ببیند، با آن همراه شود و ناگهان با چیزی متفاوت مواجه شود.
همان لحظه، لحظه‌ی جلب توجه است.
و این شاید یکی از ساده‌ترین تمرین‌ها برای تقویت نگاه طراحانه و پیدا کردن ایده‌های تازه باشد.
پس:
اول بسازید، سپس بشکنید.